Sztuki walki w Polsce rozwijają się bardzo prężnie od lat siedemdziesiątych zeszłego wieku. Jedną z najpopularniejszych jest japońskie Aikido, ponieważ dostarcza możliwości wielowymiarowego rozwoju przede wszystkim w zakresie fizycznym, ale także duchowym, moralnym, intelektualnym. W tym artykule chciałbym rozważyć kwestię stosowalności praw fizyki w technikach Aikido, dlatego że moim zdaniem jest ona niezrozumiała dla większości adeptów, szczególnie niezaawansowanych.

Na początek należy sobie zdać sprawę, że w wykonywaniu technik Aikido nie ma nic nadprzyrodzonego. Różne błędne skojarzenia na ten temat spowodowane są używaniem słowa Ki, które w kulturze Zachodu jest najczęściej niepoprawnie interpretowane. Bardzo proste i eleganckie wyjaśnienia, czym jest Ki, pochodzą od Koichi Tohei'a (10 dan Aikido), twórcy stylu Shin Shin Toitsu Aikido. Tłumaczy on, że słowo Ki oznacza naturalną energię wszechświata, której doświadczamy jako siły życiowej, utrzymującej nas w szczęściu i zdrowiu. Wprawdzie tajemnica życia nie została wyjaśniona przez żadną dziedzinę nauki, jednak z całą pewnością nie ma w niej nic nienaturalnego. W kontekście wykonywania technik siłę Ki rozumie się zazwyczaj jako doskonałe umieszczenie ruchów w czasie, które wraz z precyzyjnie dobranym dystansem i kontrolą własnego oddechu daje efekty, przekraczające wyobrażenia przeciętnego człowieka.

Jeżeli przyjmiemy, że zasady Aikido opierają się na mądrym wykorzystaniu praw mechaniki, to warto się pokusić o próbę ich zrozumienia. W pierwszej kolejności chciałbym zająć się fizyczną analizą rzutów. Japończycy już dawno odkryli, że w celu wykonania rzutu niezbędne jest kuzushi, czyli odpowiednie wychylenie przeciwnika. W języku fizyki oznacza to doprowadzenie do takiego ustawienia ciała przeciwnika, żeby jego środek masy znajdował się jak najdalej od osi prostopadłej do powierzchni ziemi w punkcie podparcia, co w efekcie daje utratę stabilności i prowadzi do upadku. Tę zasadę świetnie ilustruje poniższe zdjęcie, ukazujące Hirokazu Kobayashiego (8 dan Aikido) wykonującego jedną z technik.