Obecny kształt Aikido opiera się na wielowiekowej tradycji sztuk walki. Źródłem wszystkich sztuk walk Dalekiego Wschodu były wojny. Jak wiadomo w czasie wojny (walki realnej) liczy się efekt czyli pokonanie przeciwnika, a nie sposób, w jaki został osiemnasty. Jeśli mniejszy i stosunkowo słabszy pokonał większego i silniejszego przeciwnika, i jeżeli sposób w jaki to zrobił zostawał doceniony, to stawał się on nową metodą. Tak przez lata wykrystalizowały się setki takich metod, sprawdzanych niejednokrotnie w bardzo ryzykownych warunkach walki, podczas której jeden z przeciwników ginął. Dzięki wpływowi religii buddyjskiej, koncepcja (pragmatyczna) walki została przetransportowana na drogę filozoficzną. Trening, w celu pokonania przeciwnika, zastąpił trening umiejętnego życia.
Po rozpadzie klanu samurajów sztuki walki zmieniły swój charakter. Obecny kształt Aikido ma swoje korzenie w tzw. daito aikijitsu, które zostało stworzone przez księcia Teijun, szóstego syna cesarza Seiwa (850-880 r. ne). Sztukę te następnie udoskonalił Shinra Saburo Yoshimitsu, zainspirowany, jak głosi legenda, widokiem pająka zręcznie zapędzającego dużego owada w swoją sieć. Drugi syn Yoshimitsu, który żył w Takeda, dał początek rodowi o tym nazwisku. Sztuka daito aikijutsu była utrzymywana w sekrecie i uczono tylko członków rodziny Takeda. W roku 1574 Takeda Kunitsugu przeniósł się do Aizu i od tej pory sztuka walki prezentowana przez niego została nazwana aizu todome.  Sensei Takeda dopiero w roku 1868, w okresie ery Meiji, Sokaku Takeda, głowa rodu Takeda zaczął nauczać publicznie, pilnie strzeżonych przez wieki tajemnic rodu Takeda, przemierzając w tym celu Japonię. Najwybitniejszym uczniem Sokaku Takeda był Morihei Ueshiba.
Mistrz Ueshiba urodził się w Tanabe, prowincja Wakayama, w listopadzie 188ł r. Sztukami walki zainteresował się już w wieku kilkunastu lat. Takeda był człowiekiem niezwykle surowym dla swoich uczniów, co odpowiadało psychice Ueshiby. Tylko przez 100 dni Ueshiba ćwiczył pod okiem Takedy. Za pobierane lekcje płacił, jak na owe czasy, bardzo dużo, toteż wydał cały majątek. Do tego musiał zajmować się domem Takedy (przygotowywać drewno na opał, przynosić wodę itp.).
Duży wpływ na kształt współczesnego Aikido miały zainteresowania religijne Ueshiby.
W 1919 roku związał się z sektą religijną Deguchiego, którego nauki wywarły ogromny wpływ na psychice Ueshiby. Dzięki odpowiedniemu treningowi potrafił on wytworzyć u siebie "szósty zmysł", który pozwalał mu na wyczuwanie intencji przeciwnika. Zaczęła działać maksyma wielu sztuk walki - "nie myśl - czuj". Ueshiba potrafił zawsze wykryć intencje przeciwników, co dawało mu możliwość likwidowania ataku już w zarodku, a co za tym idzie - był nie do pokonania.
 Sensei Hirokazu KobayashiSensei H. Kobayashi opowiadał zdarzenie, kiedy to Ueshiba miał stoczyć walkę w nieznanym terminie, z jednym z najznakomitszych mistrzów miecza w ówczesnej Japonii. Podczas kolacji, w pewnym momencie, powiedział do Kobayashiego: "idź otwórz drzwi, bo idzie ten człowiek ze mną ma walczyć, wpuść go do środka.". Jest to jeden z wielu przykładów paranormalnych zdolności mistrza Ueshiby. W lutym 1942 roku Aikido pojawia się oficjalnie jako szkoła fundatora. W latach 1942-46 pojawiają się u boku mistrza Ueshiby uczniowie, którzy do dnia dzisiejszego wiodą prym w tej sztuce walki. Są to m. in.: Morihiro Saito, Koichi Tochei, Gozo Shioda, Hirokazu Kobayashi, Kissomaru Ueshiba (syn mistrza), Nobuyoshi Tamura i inni.
W 1948 roku po raz pierwszy pojawia się autonomiczna organizacja Aikido - Aikikai. Pierwsze publiczne pojawienie się Aikido jako organizacji odbyło się w Tokio, w listopadzie 1956 roku. Pierwszy publiczny pokaz sponsorowany przez organizacje Aikikai miał miejsce w maju 1960 w Tokio w hali Yamano. W styczniu 1969 r., a więc w roku śmierci Ueshiby, oddane zostaje do użytku nowe Hombu Dojo (kwatera główna organizacji Aikikai).
Nadmienić należy, że rozwój organizacyjny nie interesował twórcy systemu mistrza Ueshiby. Od końca lat 40. Ueshiba podróżował po całej Japonii nauczając Aikido. Dość powiedział, że przez ostatnie 15 lat życia bardzo rzadko przebywał w stolicy kraju, Tokio. Ze względu na to, tylko nieliczni mistrzowie mogli sobie pozwolić na permanentne przebywanie z mistrzem (częste zmiany miejsca pobytu). Sytuacja ta miała zasadniczy wpływ na obecny kształt Aikido w świecie. W ostatnich 10. latach życia mistrza Ueshiby, w jego otoczeniu pozostali tylko najwierniejsi uczniowie, tj. Koichi Tochei, uhonorowany przez Ueshibe stopniem 10 dan, Hirokazu Kobayashi - 8 dan, Morihiro Saito - 8 dan.
Po śmierci Ueshiby nastąpił rozdźwięk pomiędzy wychowankami mistrza, który w rezultacie doprowadził do usamodzielnienia się każdego z nich. I tak, Kissomaru Ueshiba stanął na czele organizacji Aikikai, Gozo Shioda - Yoshinkan, Morihiro Saito skupił swoich uczniów przy starym dojo M. Ueshiby w Ibaraki, M. Mochizuki - 8 dan - stanął na czele organizacji Yoseinkan, natomiast Kochi Tochei założył Stowarzyszenie Ki. Należy jeszcze wspomnieć, że jeden z najwybitniejszych uczniów Ueshiby, Kenji Tomiki z Uniwersytetu Waseda zajął się ideą usportowienia Aikido.
Dla jasności obrazu należy dodać, że aikido M. Ueshiby, przez ostatnich 40 lat życia mistrza, ulegało ewolucji. Największe jakościowo przeobrażenia nastąpiły w latach 1955-68. Ze względu na to, że wymienieni wyżej uczniowie pobierali u niego nauki w różnych okresach, prezentują oni obecnie diametralnie różny styl aikido. Laikowi, obserwującemu równolegle pokazy mistrza Shiody oraz mistrza Kobayashiego, nasuwa się spostrzeżenie, że jeśli jeden demonstruje techniki aikido, to drugi na pewno nie. Bierze się to stąd, że posiadacz 9 dan G. Shioda studiował aikido pod okiem Ueshiby tylko 9 lat, w latach 1934-43. Okres ten charakteryzował się bardzo twardymi, krótkimi technikami. Natomiast mistrz H. Kobayashi praktykował aikido, u boku Ueshiby, w latach 1945-69. Jak już wspomniałem wyżej, okres ostatnich 10 lat życia twórcy aikido to okres ogromnych jakościowych przeobrażeń. Ueshiba wprowadza ruchy meguri (ruch okrężny głównie nadgarstków), wykorzystując przy tym studium ruchu pracy całego ciała, przy jednoczesnym relaksie psychofizycznym. Kontynuatorami tego typu aikido są obecnie, najbardziej związanie z mistrzem Ueshibą w tym okresie, Koichi Tochei oraz Hirokazu Kobayashi. Obecnie aikido, jako sztuka walki, ma charakter międzynarodowy. Ekspansja na zewnątrz Japonii nastąpiła w latach 195ł-58, kiedy to mistrz Tochei zaprezentował aikido na Hawajach i na kontynencie amerykańskim (miał miejsce dość znany w kręgu aikidoków incydent demonstracji przez Koichi wygranej walki pokazowej z 5 najlepszymi judokami Stanów Zjednoczonych). W Europie natomiast, dynamiczny rozwój tej sztuki rozpoczął się od wizyty Minoru Mochizuki w 1951 r. we Francji. Rok później mistrz Tadashi Abe otworzył dojo (sale ćwiczeń) we Francji oraz we Włoszech. Najbardziej dynamiczny okres rozwoju aikido w Europie datuje się od 1960 roku. W ostatnich 20 latach największy wkład w jego rozwój w Europie włożyli mistrzowie: N. Tamura, H. Tada, M. Noro, K. Asai, M. Kawamukai, T. Tomita, T. Ichimura, K. Chiba, S. Sugano.
W roku 1974, za sprawą jednego z prekursorów aikido w Europie, Włocha G. Filippini, po raz pierwszy odwiedza Europe H. Kobayashi. Od tego momentu regularnie co roku prowadzi tzw. międzynarodowe staże aikido, w krajach wiodących w tym ruchu, tj. Włoszech, Francji, RFN, Belgii. Zwolennicy mistrza Kobayashiego grupują się w organizacji zwanej Unią Aikido Kobayashi. Jest to organizacja otwarta, zrzeszająca obecnie kilkadziesiąt tysięcy ćwiczących - między innymi z Włoch, Francji, Belgii, RFN, Szwajcarii oraz Polski. Na czele Unii Aikido Kobayashi w Europie stoi dwóch mistrzów, wychowanków mistrza Kobayashiego, Andre Cognard z Francji oraz Giampietro Savegnago z Włoch.
Podobnie jak w Japonii, także w Europie aikidocy zrzeszają się w różnych organizacjach. I tak, w najprężniejszych ośrodkach sztuk walki, czyli we Francji i Włoszech, istnieje obecnie kilka organizacji (w samych Włoszech doliczyłem się ich sześciu).
Moim zdaniem podział organizacyjny aikido ma sens tylko w sprawach organizacyjnych sensu stricte, a nie w sprawach technicznych. Uważam, że najważniejszy jest wybór nauczyciela, a nie wybór organizacji, którą reprezentuje. Nie istnieje pojecie aikido dobrego lub złego - każdy uprawia te piękną sztukę walki dla siebie i rozlicza się tylko przed sobą. Nadawanie stopni, wystawianie certyfikatów, jeśli ma jakikolwiek sens, to tylko organizacyjny.
Ta dygresja wprowadza nas do przedstawienia krótkiej historii aikido w naszym kraju. Otóż, abstrahując od prób ćwiczenia aikido w latach 50-60. przez ekspertów judo, sztuka aikido pojawiła się w Polsce (w Szczecinie) w 1976 r. Pierwszą grupę Zwolenników poprowadził, entuzjastycznie nastawiony, M. Osiński.
Pierwsze lata ćwiczeń to okres bardzo trudny, ponieważ wiedza nasza opierała się tylko na korzystaniu z zagranicznych podręczników aikido. Dopiero w 1978 r. nawiązaliśmy kontakt z mistrzem T. Ichimurą, uczącym aikido w Szwecji oraz jego uczniami z Danii, Finlandii i Szwecji.
Przyjazdy mistrza Ichimury wiązały się naturalnie ze znaczącym progresem technicznym w aikido w Polsce. Zaczęły powstawać, jak grzyby po deszczu, nowe grupy aikido w całym kraju, w których nauczali, niestety, niewykwalifikowani ludzie, co moim zdaniem, przyniosło dużo szkody ruchowi aikido. O ile dobrego instruktora w karate można wyszkolić przez 6-8 lat, o tyle w aikido potrzeba niestety więcej czasu. Bardzo niebezpiecznym jest prowadzenie zajęć przez nieprzygotowanego instruktora. Z mojego doświadczenia wynika, że więcej czasu wymaga naprawienie błędów niż uczenie od początku.
Ale wróćmy do historii. W 1980 roku Jacek Wysocki kontaktuje się z mistrzem aikido Gerhardem Walterem z Berlina Zachodniego, u którego pobiera lekcje innego rodzaju aikido niż prezentowane przez T. Ichimure. Już od tego momentu, aż do dnia dzisiejszego, w kraju działają dwie grupy aikido. Na początku 1984 r. kraj nasz odwiedza mistrz Giovani Filippini z Włoch, jeden z uczniów H. Kobayashiego. W 1985 r. następuje przyjazd Takeji Tomita - ucznia M. Saito, który znacznie wzbogacił naszą wiedzę w posługiwaniu się jo i bokenem.
Od momentu przyjazdu G. Filippiniego zaczyna się prawdziwa fascynacja całkowicie innym systemem aikido propagowanym przez H. Kobayashiego. Mistrz Filippini poleca swojej uwadze polskich aikidoków mistrzowi G. Savegnago, który przez ostatnie 4 lata odwiedza 10-krotnie (wraz ze swymi uczniami) nasz kraj oraz umożliwia częste wyjazdy do Włoch. W 1986 r., w listopadzie, przyjeżdża do Polski mistrz Andre Cognard, dyrektor techniczny Międzynarodowej Unii Aikido Kobayashi. Od tego momentu zaczęła się zdwojona współpraca pomiędzy aikidokami Francji, Włoch i Polski. Dość powiedziane, że obecnie takie kontakty mają miejsce minimum co dwa miesiące. Dzięki pomocy wyżej wspomnianych nauczycieli nastąpił znaczny wzrost ilościo-jakościowy w aikido w Polsce. Obecnie w organizacji Polska Unia Aikido ćwiczy ok. 1600 osób.
Tekst opracowano na podstawie książki Jacka Wysockiego "Aikido bez tajemnic"
Został on zaczerpnięty ze strony Polskiej Unii Aikido
|
Historia Aikido 
